Διεθνής Διακυβέρνηση των Ωκεανών: Η συμβολή της ΕΕ για ασφαλείς, προστατευμένους, καθαρούς και βιώσιμα διαχειριζόμενους ωκεανούς

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας υιοθέτησαν σήμερα Κοινή Ανακοίνωση, στην οποία προτείνονται δράσεις για ασφαλείς, προστατευμένους, καθαρούς και βιώσιμα διαχειριζόμενους ωκεανούς. Η παγκόσμια οικονομία των ωκεανών εκτιμάται σε 1,3 τρισεκατομμύρια ευρώ. Η κλιματική αλλαγή, η φτώχεια και η επισιτιστική ασφάλεια είναι μερικές από τις παγκόσμιες προκλήσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, εάν οι ωκεανοί προστατεύονται καλύτερα και διαχειρίζονται με βιώσιμο τρόπο. Ως ισχυρός παγκόσμιος παράγοντας, η Ευρωπαϊκή Ένωση καθορίζει μια ατζέντα για την καλύτερη διακυβέρνηση των ωκεανών με βάση μια διατομεακή, βασισμένη σε κανόνες διεθνή προσέγγιση.
Στις 24 Ιουνίου 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας παρουσίασαν το ανανεωμένο θεματολόγιο της ΕΕ για τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών, προτείνοντας δράσεις για προστατευμένους, καθαρούς και βιώσιμα διαχειριζόμενους ωκεανούς. Με την πολιτική αυτή, η ΕΕ επιβεβαιώνει τον ενεργό της ρόλο στη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών και ενισχύει τη δέσμευσή της στην υλοποίηση της Ατζέντας 2030 των Ηνωμένων Εθνών καθώς και του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης 14 σχετικά με τη ζωή στο νερό. Το νέο θεματολόγιο συντελεί σημαντικά στην υλοποίηση της γαλάζιας πτυχής της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Ενόψει της 2ης διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τους ωκεανούς (27 Ιουνίου — 1 Ιουλίου 2022, Λισαβόνα) και της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιοποικιλότητα (COP15) (5-17 Δεκεμβρίου 2022 στο Μόντρεαλ) και σε συνδυασμό με την πρόταση της Επιτροπής για νομικά δεσμευτικούς στόχους για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, μεταξύ άλλων στη θάλασσα, η ΕΕ αποδεικνύει την ισχυρή της δέσμευση για τους ωκεανούς.
Η νέα Κοινή Ανακοίνωση της 24ης Ιουνίου 2022, βασίζεται στην ανακοίνωση του 2016, λαμβάνοντας υπόψη βασικές τάσεις, όπως η επιδείνωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και η επικίνδυνη μείωση της βιοποικιλότητας. Λαμβάνει επίσης υπόψη τη μεταβολή των γεωπολιτικών συνθηκών, όπως η επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η οποία έχει προκαλέσει αστάθεια και ανασφάλεια και έχει ως αποτέλεσμα το πάγωμα ορισμένων πρωτοβουλιών.
Ως ηγετικός παγκόσμιος παράγοντας, η ΕΕ καταρτίζει επικαιροποιημένο θεματολόγιο για καλύτερη διακυβέρνηση των ωκεανών μέσω διεθνούς προσέγγισης, διατομεακής και βάσει κανόνων, με στόχο την περαιτέρω εδραίωση του ηγετικού της ρόλου στη διακυβέρνηση των ωκεανών. Αξιοποιώντας και επικαιροποιώντας τις δεσμεύσεις που ορίζονται στην κοινή ανακοίνωση του 2016, η ΕΕ δεσμεύεται:
α) να ενισχύσει το διεθνές πλαίσιο διακυβέρνησης των ωκεανών σε παγκόσμιο, περιφερειακό και διμερές επίπεδο·
β) να υλοποιήσει τη βιωσιμότητα των ωκεανών έως το 2030 υιοθετώντας συντονισμένη και συμπληρωματική προσέγγιση όσον αφορά τις κοινές προκλήσεις και τις σωρευτικές επιπτώσεις·
γ) να εξακολουθήσει να καθιστά τους ωκεανούς χώρο ασφαλή και προστατευμένο, καθώς αυξάνεται ο ανταγωνισμός στα διεθνή ύδατα και πολλαπλασιάζονται οι προκλήσεις για την πολυμερή συνεργασία·
δ) να αναπτύξει τις διεθνείς γνώσεις για τους ωκεανούς ώστε η λήψη αποφάσεων να είναι τεκμηριωμένη και να οδηγεί σε ενέργειες για την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση των ωκεανών.